IMO-commissie Maritieme Veiligheid

Negen dagen vergaderen en een dag wandelen

 

Van 10 tot 20 mei 2006 vond in Londen de 81e vergadering plaats van het Maritime Safety Committee van de International Maritime Organisation (IMO). Nederlands delegatieleider Kees Polderman en zijn plaatsvervanger Marja Tiemens-Idzinga hielden hun belevenissen voor u bij.

Door: Kees Polderman en Marja Tiemens-Idzinga

 

Dinsdag 9 mei
Rotterdam Airport. Rond 19.00 uur checken we in bij de balie van VLM, de trouwe carrier die ons al jaren op en neer naar Londen City brengt. De voorbereiding van de MSC-vergadering is maanden geleden gestart. Al vóór Kerstmis 2005 begonnen de eerste vergaderdocumenten binnen te komen, en we torsen nu ruim 170 vergaderstukken met ons mee. Vele uren voorbereiding zijn gaan zitten in interne voorbesprekingen, maar ook een voorbespreking met de maritieme stakeholders om van hen de opvattingen over de door IMO-lidstaten ingebrachte voorstellen te vernemen. En op 28 april was er in Brussel een Europese coördinatievergadering, om met de 25 lidstaten waar mogelijk gezamenlijke standpunten af te spreken. Op de terugweg van Brussel konden we vaststellen dat de Europese afspraken goed in lijn zijn met de door ons voorbereide nationale standpunten. We hebben het gevoel dat we ons optimaal hebben voorbereid en dat we er ‘klaar’ voor zijn.

 

Na een voorspoedige reis praten we Hotze Boonstra, onze ingehuurde specialist van TU Delft, in het hotel even bij over de in Brussel gemaakte afspraken rond de veiligheid van passagiersschepen. Het Verenigd Koninkrijk heeft bij dit agendapunt op de valreep nog een voorstel ingediend naar aanleiding van de brand op het passagiersschip ‘Star Princess’, en Hotze moet weten dat wij de Engelse collega’s steun hebben toegezegd bij dit voorstel.

Woensdag 10 mei
Om 07.30 uur verzamelen we met de delegatie in de lobby van het hotel en pakken de vertrouwde bus 3 naar het hoofdkwartier van de IMO aan Albert Embankment. De beveiliging van het gebouw is sinds 11 september 2001 aanzienlijk verscherpt, en gelaten ondergaan we de toelatings- en registratieprocedure. We schudden handen van buitenlandse collega’s en bekenden van het IMO-Secretariaat. In de grote vergaderzaal zoeken we het bordje ‘Netherlands’ en maken daarachter kwartier.

 

Om 08.15 uur nemen we onze intrek in het restaurant op de vierde verdieping. Omdat we vroeg zijn, kunnen we onze gebruikelijke ‘delegatietafel’, met formidabel uitzicht op de Theems en de Houses of Parliament, zonder problemen in bezit nemen. We praten met de nu voltallige delegatie de laatste ontwikkelingen door.

 

Naast onszelf bestaat die uit Fred Bloot, Kees Metselaar en Willem Smit van het Directoraat-Generaal Transport en Luchtvaart (DGTL), Frank Kersbergen en Bastiaan Maltha van de Inspectie V&W, Evert Staal van de Koninklijke Nederlandse Reders Vereniging (KNVR) en de al genoemde Hotze Boonstra. Ook loopt Esther ter Bekke, die bij de TU Delft bezig is met een promotieonderzoek over doelregelgeving, een paar dagen met de delegatie mee om sfeer te proeven.

 

Klokslag 09.30 uur luidt de nieuwe voorzitter van het Committee, de Rus Igor Ponomarev, de koperen scheepsbel ter opening van de vergadering. De grote vergaderzaal is nu tot de nok toe gevuld met vele honderden vertegenwoordigers van lidstaten en organisaties met waarnemerstatus. Achter het bordje van de Europese Commissie ontwaren we onze oud-collega Marten Koopmans, die onlangs is benoemd tot Permanent Vertegenwoordiger van de EC bij de IMO.

 

Zoals gebruikelijk begint de vergadering met een speech van de Secretaris-Generaal, de Griek Mitropoulos. Hij blikt in zijn toespraak terug op recente scheepvaartongevallen, zoals het vergaan van de ‘Al Salam Boccaccio’ in de Rode Zee, de brand op de ‘Star Princess’ en, meest actueel, de brand op de ‘Calypso’. Hij schetst een algemeen beeld van de belangrijke agendapunten en besluiten die de komende tien dagen aan de orde zullen zijn.

 

Vervolgens komen de min of meer rituele eerste agendapunten aan de orde: vaststelling van de agenda zelf en een korte verwijzing naar voor deze vergadering relevante besluitvorming in andere organen van de IMO. De voorzitter stoomt daarbij flink door, in een poging de tijdens deze MSC-vergadering in te stellen werkgroepen zo snel mogelijk aan het werk te krijgen. Er komen drie werkgroepen: een richt zich op het thema veiligheid van passagiersschepen, de tweede op maritieme beveiliging en de derde op zogeheten goal-based standards. Dit is een nieuwe IMO-benadering die goed aansluit bij het Nederlandse streven naar meer ‘doelregelgeving’.
Onze delegatie zal aan alle drie de werkgroepen deelnemen. Ook zijn er enkele ‘schrijfgroepen’ (drafting groups) voorzien. Een ervan gaat aan het werk met het thema formal safety assessment, en zal worden voorgezeten door Kees Metselaar.

 

Sommige delegaties komen al bij de eerste agendapunten uitvoerig ‘in de lucht’. Door hun bordje met landennaam of organisatie rechtop te zetten geven zij de voorzitter te kennen dat zij het woord willen. Sommige delegaties hebben het bij hun interventies makkelijker dan andere: tolken zijn er voor Arabisch, Chinees, Engels, Frans, Russisch en Spaans. Delegaties met andere moedertalen, zoals wij, kiezen meestal voor het Engels.

 

Tijdens de eerste vergaderdag discussieert men plenair vooral over maritieme veiligheid, een onderwerp dat na september 2001 al snel een hot issue werd op de IMO-agenda. Het gaat ditmaal vooral over long range identification and tracking (LRIT), een complex en politiek gevoelig onderwerp. Deze 81e bijeenkomst van de MSC staat voor de opgave om hierover finale besluiten te nemen. De lidstaten zijn echter nog sterk verdeeld over de vraag tot welke afstand uit de kust schepen kunnen worden verplicht hun identiteit en positie te melden.
’s Avonds gaan we met de hele delegatie aan tafel bij een Spaans restaurant in de buurt van ons hotel. De kwaliteit van de tapas en de goede sfeer zijn goed voor de teambuilding binnen de delegatie.

Donderdag 11 mei
Vanochtend starten we met de behandeling van de veiligheid van passagiersschepen, een onderwerp dat al jaren op de MSC-agenda staat, maar dat door recente ongevallen en incidenten weer een extra impuls heeft gekregen. Via de vertegenwoordiger van de KVNR vernemen we de laatste opvattingen van de Holland-America Line over voorstellen van het Verenigd Koninkrijk naar aanleiding van de brand op de ‘Star Princess’, waarbij een aantal aan de buitenkant van het schip gelegen balkons is uitgebrand en de bestrijding werd bemoeilijkt doordat de balkons alleen via de hutten bereikbaar waren.

 

De vertegenwoordiger van de Europese Commissie meldt dat er vandaag een aantal leden van het Europees Parlement een werkbezoek aan de IMO brengt. De delegatieleiders van de EU-landen worden uitgenodigd voor een korte kennismakingsbijeenkomst tijdens de lunchperiode, een goede gelegenheid om in informele setting wat gedachten uit te wisselen met de EP-leden.

 

In de middagzitting plegen we onze eerste belangrijke interventie. Er is de afgelopen jaren binnen de IMO een richtingenstrijd ontstaan over de bedoeling van de te ontwerpen goal based standards, een initiatief dat op zich goed aansluit bij het Nederlands beleid om tot meer functionele ‘doelregelgeving’ voor de scheepvaart te komen. Er zijn echter binnen de IMO twee kampen ontstaan, die ieder hun eigen interpretatie aan het onderwerp geven, waardoor het plan vast dreigt te lopen. Met onze interventie willen we een compromis voorstellen waarmee beide kampen uit de voeten kunnen. Deze opzet slaagt: mede op basis van ons voorstel formuleert de voorzitter een genuanceerde opdracht aan de werkgroep die het onderwerp de komende dagen verder moet uitwerken, waarmee de angel uit de discussie is. We kunnen verder!

Vrijdag 12 mei
Een stralende dag. We gebruiken het ontbijt vandaag zelfs op het dakterras van het IMO-gebouw. Vanochtend moet het comité opnieuw een lastige knoop doorhakken, ditmaal over het onderwerp ‘beschermende coatings’. Het is een paar maanden eerder in een subcommissie afgehandeld, maar de resultaten van die bijeenkomst hebben tot erg veel reacties geleid, vooral van landen met grote scheepsbouwbelangen, zoals China, Japan en Zuid-Korea. De discussie duurt een groot deel van de ochtend, en het kost erg veel moeite om zodanige conclusies te verwoorden dat een groep met duidelijke orders er verder mee aan het werk kan.

 

Aan het begin van de middag constateert de voorzitter dat we ruim een dag achterlopen bij het tijdschema van de vergadering, en hij tracht de volgende agendapunten versneld af te werken. Daarin slaagt hij redelijk, hoewel de tolken hem meermaals verzoeken langzamer te praten, een en ander tot hilariteit van de aanwezigen.

Zaterdag 13 mei
Vandaag maakt de Nederlandse delegatie een flinke wandeling met de Deense en Duitse collega’s, een traditie die een paar jaar terug min of meer spontaan is ontstaan. Dit keer wandelen we van Rickmansworth naar Uxbridge, een prachtige tocht langs het Grand Union Canal. Het is een uitstekende gelegenheid om informeel met collega’s te praten, zowel over zakelijke als andere onderwerpen. Onderweg genieten we van een extra feestelijke lunch, omdat de Duitse delegatieleider jarig is. Moe maar voldaan komen we laat in de middag terug in ons hotel.

Maandag 15 mei
Na een vrije zondag, door iedereen op eigen wijze besteed, zakelijk dan wel privé, zijn alle werk- en schrijfgroepen met de hun toegewezen onderwerpen aan de slag gegaan. Wijzelf blijven achter in de plenaire vergadering, waar vandaag vooral de rapporten van de subcommissiebijeenkomsten sinds de vorige MSC-vergadering aan de orde komen. De IMO telt in totaal negen van deze subcommissies, elk voor een bepaald deelonderwerp rond maritieme veiligheid.

De voorzitter houdt de gang er weer in, en de vele voorstellen vanuit de subcommissies worden zonder al te veel discussie door de Committee overgenomen.

 

In de middag slaat de vlam echter in de pan. Bij het agendapunt ‘Voorstellen voor nieuwe werkprogrammaonderwerpen’ komt een voorstel van de Bahama’s op tafel om internationale richtlijnen op te stellen voor operationele afhandeling van incidentschepen. Dit gaat vooral om de verantwoordelijkheden van en communicatie tussen het schip en walautoriteiten. Het feit dat dit op zichzelf redelijke voorstel vrijwel volledig is beargumenteerd vanuit de ervaringen met de Prestige-ramp leidt tot een langdurige, politieke en emotionele reactie uit het Spaanse kamp. Er ontstaat een lading in de grote zaal die we nog kennen uit de periode vlak na het zinken van de Prestige. Toen vlogen beide landen, vlaggen- en kuststaat, elkaar ook regelmatig fel in de haren zodra het incident aan de orde kwam. De voorzitter begrijpt dat hij omzichtig maar vastberaden zal moeten handelen, maar zoekt tevergeefs zijn toevlucht tot procedurele voorstellen. Om 17.30 uur moet hij de vergadering sluiten zonder dat over het voorstel van de Bahama’s een besluit is genomen.

Dinsdag 16 mei
De ochtend gaan we in de ‘plenaire’ verder met het debat over het Bahama-voorstel. Het Verenigd Koninkrijk plaatst het voorstel in een breder kader en verwerft daarmee meer steun voor het voorstel. De voorzitter durft het daarop aan om het voorstel ter onderschrijving aan het MSC voor te leggen. De Spaanse delegatie maakt na een uitvoerig betoog nog wel een formele reservering.
De andere voorstellen voor het werkprogramma komen er daarna vrijwel allemaal door. Daarbij hoort ook het mede door Nederland ingediende voorstel voor om beleid te ontwikkelen voor e-Navigation, en een door Nederland gesteund voorstel om het Tonnageverdrag te evalueren, gezien de negatieve veiligheidseffecten ervan. Nederland wijst in haar interventie op het ongeval met de gloednieuwe containerfeeder ‘Dongedijk’ die in augustus 2000 bij Egypte kapseisde.
Kees gebruikt de lunchperiode om een in juli door hem voor te zitten vergadering voor te bespreken met het IMO-secretariaat. In de middag staan wat ‘restpunten’ op de agenda.
Om 18.00 uur vertrekken we naar de Duitse Ambassade, waar de MSC-delegaties voor een receptie welkom zijn. Een goede gelegenheid voor wat netwerkactiviteiten.

Woensdag 17 mei
Ook deze ochtend besteden we aan restpunten van de agenda. Omdat de rapportages van de werk- en schrijfgroepen nog niet beschikbaar zijn, besluit de voorzitter om 12.30 uur de vergadering tot donderdagochtend te schorsen. De vrije middag besteden we vooral aan een EU-coördinatievergadering over LRIT, een lunch met onze contactman van de Nederlandse Ambassade en aan het schrijven van een eerste versie van het delegatieverslag.
‘s Avonds kijken we in de hotellobby naar de Europacupfinale en zien we FC Barcelona van Arsenal winnen. De reacties hierop zijn gemengd…

Donderdag 18 mei
Na het nodige nachtelijke vertaal- en drukwerk zijn de meeste rapportages vandaag in het Engels, Frans en Spaans als working papers beschikbaar voor behandeling door het Committee. Alleen de werkgroep Security heeft meer tijd nodig om uit de gecompliceerde LRIT-problematiek te komen, en krijgt bij uitzondering een dag uitstel.

 

Vandaag treedt het MSC ook even op in bijzondere, uitgebreide vorm: in de samenstelling die nodig is om de voorliggende wijzigingen van het SOLAS- (Safety of Life at Sea) en het STCW-verdrag (Standards of Training,Certification and Watchkeeping) formeel te kunnen goedkeuren. Alleen de lidstaten die partij zijn bij die verdragen en waarvan de geloofsbrieven zijn goedgekeurd, mogen hierover meepraten en zo nodig stemmen. Op één onderdeel komt het inderdaad tot een spannende stemming.

 

De behandeling van de overige working papers verloopt voortvarend, totdat blijkt dat een ook voor Nederland belangrijke discussie niet goed is vastgelegd in het ontwerp-verslag van de vergadering. Het gaat om een onderwerp dat speelt in de IMO-werkgroep waarvan Marja voorzitter is, en zeker voor haar is het daarom van belang dat het verslag klopt. Buiten de vergadering krijgt ze het verzoek om te helpen de juiste tekst te formuleren, een kans die zij niet laat lopen!

 

Aan het eind van de dag verstrekt Turkije nuttige informatie over Istanbul. De volgende vergadering van MSC, in november/december 2006, zal namelijk bij uitzondering buiten Londen plaatsvinden, omdat het IMO-gebouw vanaf augustus wegens renovatie voor een ruim jaar zijn deuren sluit.
’s Avonds gaan sommige leden van de delegatie al huiswaarts. Anderen genieten van een uitvoering van de English National Opera.

Vrijdag 19 mei
Op deze laatste vergaderdag worden de overgebleven rapportages van de werk- en schrijfgroepen afgehandeld en wordt ook het restant van het – lijvige – conceptrapport van deze MSC-vergadering plenair doorgenomen en vastgesteld. De vergadering keurt de met Marja’s hulp opgestelde nieuwe tekst ook goed. Het in de security werkgroep moeizaam bereikte akkoord over LRIT neemt het Committee tot veler opluchting over.

 

Om 16.15 uur sluit de voorzitter de vergadering, na het gebruikelijke slotwoord door de Secretaris-Generaal en de al even traditionele dankwoorden vanuit de zaal aan zijn adres. Het secretariaat nodigt iedereen uit voor een drankje in de delegates lounge, zodat we nog even kunnen napraten met deze en gene.
’s Avonds vliegen we terug naar Rotterdam, en stellen we vast dat we alle voor Nederland belangrijke zaken hebben ‘binnengehaald’ en dat er niets is besloten wat de Nederlandse belangen in negatieve zin raakt.
Binnenkort komen de subcomissies alweer samen om de besluiten van MSC 81 nader uit te werken. Aan ons delegatieverslag hangt dan ook een hele lijst actiepunten ter voorbereiding van volgende IMO-vergaderingen.

www.imo.org

 

Personalia

Marja C. Tiemens-Idzinga

  • Stuurman Grote Handelsvaart: Zeevaartschool, Rotterdam (1974; eerste vrouw)
  • 1e rang GHV
  • Diverse functies bij: Esso Tankvaart Maatschappij (op VLCC’s) en ministerie Verkeer & Waterstaat
  • Coördinatie IMO-aangelegenheden: ministerie Verkeer & Waterstaat (Directoraat-Generaal Transport en Luchtvaart (DGTL)
  • Voorzitter van de werkgroep Evaluation of Safety and Pollution Hazards of Chemical Products (ESPH): IMO

 

Kees Polderman

  • Stuurman Grote Handelsvaart: Kweekschool voor de Zeevaart, Amsterdam (1966)
  • Diverse functies bij Holland Amerika Lijn, Marineluchtvaartdienst
  • Studie Nederlands Recht
  • Diverse functies bij ministerie van Verkeer & Waterstaat
  • Algemeen belast met Internationale maritieme zaken: Verkeer & Waterstaat (Directoraat-Generaal Transport en Luchtvaart (DGTL)
  • Voorzitter Subcommittee on Safety of Navigation (NAV): IMO